ویژگی های سازمان چابک

در میان ادبیات موجود در زمینه چابکی، جامع و مانع­ ترین چارچوب توسط شریفی و همکارانش ارائه شده است (۲۰۰۱). در این مدل، شریفی ۴ جنبه را برای سازمان­های چابک برشمرده است: ۱) محرک­های چابکی، ۲) توانایی­ های استراتژیکی، ۳) مهیا کننده­ های چابکی و ۴) قابلیت­ های چابکی. محرک­های چابکی بیانگر ویژگی­ های محیط کسب و کار خارجیست که با تغییرات متلاطم و غیر قابل پیش­ بینی همراه است. این محرک­ها می­تواند شرکت را به تجدیدنظر در استراتژی کنونی خود وا دارد و در نتیجه زمینه ­ساز چابکی و منطبق با استراتژی­های آن باشد. توانایی­ های استراتژیکی همچون پاسخگوئی، شایستگی، سرعت انتقال و انعطاف­ پذیری مهمترین ویژگی­ های سازمان چابک به شمار می­ آیند که منجر به رویارویی موفقیت­ آمیز سازمان با تغییرات می­شوند. قابلیت­ های چابکی به وسیله مهیاکننده­ های چابکی به دست می­ آیند. مهیاکننده­ های چابکی نیز خود شامل چهار بخش سازمان، تکنولوژی، افراد و نوآوری می­باشد.

اما توسعه چارچوبی برای سازمان­های چابک با چالش­هایی روبرو بوده است: اول از همه، اگرچه تاکنون تعاریف متعددی برای چابکی ارائه شده و در تحقیقات متعدد ابعاد و ویژگی­های آن مورد بررسی قرار گرفته است، اما در ارتباط با سازمان­ها و زیرساخت­های پیچیده، این مفهوم هنوز دارای ابهاماتی است. بر طبق تعاریف ارائه شده از چابکی، زیرساخت­های زیر در سازمان­ها دارای اهمیت بیشتری هستند: تشکیلات، افراد و تکنولوژی. هر یک از این زیرساخت­ها به تنهایی پیچیده و چندبعدی می­باشد و سنجش چابکی در آنها با مشکلاتی روبروست. براساس این رویکرد مهمترین ویژگی­ های یک سازمان چابک بدین قرار است: ۱) انعطاف­ پذیری و انطباق، ۲) پاسخگویی، ۳) سرعت، ۴) یکپارچگی و پیچیدگی کم، ۵) سیار بودن مؤلفه­ های اصلی، ۶) محصولات سفارشی و با کیفیت بالاتر و ۷) تغییرپذیری.

از دیگر چالش­های پیش­ روی سازمان­ها، طبقه­ بندی مفاهیم و ویژگی­ های سازمان چابک، براساس ساختارمداری آنهاست. بر این اساس ویژگی­ های کلی سازمان چابک، می­تواند به عنوان اهدافی برای سطوح بالای مدیریت و نیز برای تمام شرکت هدفگذاری شود. از آنجا که دستیابی به اهداف خاص یک سازمان به نوع آن سازمان وابسته می­باشد، لذا سازمان­ها برای رسیدن به چابکی می­توانند برخی حوزه­ ها را تعیین، و سعی کنند تا در آن حوزه­ ها به چابکی برسند. اغلب این حوزه­ ها بر رضایت مشتری، مشارکت، یادگیری و مدیریت دانش و بهبود فرهنگ تغییرپذیری، تأکید دارند.

در تحقیق دیگری یوسف و همکارانش، اساس رقابتی یک سازمان را: سرعت، انعطاف­ پذیری، نوآوری، ایجاد و یا کنترل مناسب یک موقعیت برای پاسخگویی، کیفیت و سودآوری تعریف نموده­ اند. آنها در سال ۱۹۹۹ لیستی از خصوصیات و فنون سازمان چابک را ارائه کردند، که در جدول زیر آمده است:

/ 0 نظر / 118 بازدید